|
salam age loghatname shera ro khastin tooye nazarat benvisid baratoon ezafe konam
+ نوشته شده توسط محمد در چهارشنبه هفدهم آذر 1389 و ساعت
15:28 |
اشعار به لهجه و اصطلاحات یزدی پیش گفتار بیش از نیم قرن می گذرد که در اثر کوشش های شخصیت های گرانقدری مانند استاد علامه دهخدا و صادق هدایت و در این اواخر اشخاصی با کمک رسانه های گروهی اهمیت فرهنگ عامه به مردم شناسانده شده و روی هم رفته در این راه گام های بزرگی برداشته شده است. این عمل مثبت در واقع عکس العمل نفوذ فرهنگ فرنگی در این سرزمین بود که فرهنگ عامه را مورد تحقیر قرار می داد و کار به جایی رسیده بود که افراد با تحصیلات جدید سعی در اختفای لهجه محلی خود و کوشش در پاک کردن اصطلاحت لهجه شخصی در کلام و کتابت خود داشتند. استان یزد دارای ویژگی های قابل مطالعه ای در زمینه تکلم با لهجه و اصطلاحات مخصوص به وسیله واژه های اصیل فارسی و ریشه کلمات اوستایی است و جا دارد مقامات فرهنگی ذیصلاح پیش از آن که افراد مسن استان به ویژه روحانیون سالخورده دین باستانی زرتشتی تحلیل رفته و سایر افراد طبقات مردم در تکلم و اصطلاحات هم رنگ جماعت شوند تحقیقات و بررسی های کلاسیک خود را با اصول علمی در این استان مرکزی که موطن ایرانیان باستان و زرتشتیان ایران می باشد آغاز نمایند. در طول مدت پنجاه سال گذشته که نویسنده این سطور به خاطر دارد بسیاری از اصطلاحات و کلمات و حتی لهجه تکلم پاره یی از کلمات به دست فراموشی سپرده شده و امروز به گوش نسل جوان مدرسه رفته ثقیل و بی معنا می آید. این مطلب مرا وادار به احیای لهجه ها و اصطلاحات یزدی در چهارچوب وزن شعر ساخت زیرا اوزان شعر به عکس عبارات نثر به مانند حفاظ محکمی می تواند لهجه و اصطلاحات و کلمات را همان طور که هست نگه دارد. از طرفی این نکته مسلم است که هرگاه شعری جنبه فکاهی داشته باشد دارای نفوذ و اشاعه بیشتری در ذهن طبقات جامعه خواهد بود، بدین لحاظ سعی شد آن چه از اصطلاحات و لهجه در زبان رایج فعلی طبقات مختلف مردم سراسر این استان وجود دارد در قالب شعر با مضامین فکاهی ریخته و در اختیار مردم گذاشته شود. در پایان این فصل جدول لغت معنی مجموعه لغات و اصطلاحات به کار رفته تنظیم و امید است در آتیه فرصتی دست دهد تا کلیه کلمات اصیل فارسی متداول در زبان عوام یزد به صورت کامل در اختیار علاقمندان قرار گیرد. دکتر عبدالحسین جلالیان
اگر اشتباه نکنم این چند بیت شعر فکاهی مایه دار گفتم به لحن یزدی و کردم بر او نثار سبک کلام و لهجه و تمثیل و اصطلاح از گفتگوی یزدی باشد تمام عیار چون عطر گُل به شهر پراکنده گشت و شد ورد زبان مردم این شهر و این دیار با این سروده نام «جلالی» بود مدام در ذهن و یاد و خاطر ابناء روزگار آنگه که دست چاره گوینده کوتهست زو این بلند گام بماند به یادگار یزد دوشنبه 13/4/1362
بَر گاهِ شعر وَر باد نَدِه اِقَّدَه این زُلفِ چُلُفتَه بِیزار که وَر بَشنِ مُلِت یَخیده شُلُفتَه این بی پَیری را که رَقیبوم شده اِمشو زَنجیل مِزَنَم اِقَّه تو فَرقِش که پَسُفتَه هیشکه را نَمِلَّم که گَلِت بَن شَه عزیزوم هر چی دِیَه از هر که شِنُفتی گَفِ مُفتَه جیرجیر مُکُنَه پیش تو مِثِّ بَچَه تِرناسک اونوَخ تو خیالِت مِرَسَه خیلی کُلُفتَه دِیشو که مَحَلِشّ نَمِذاشتی تو خَشوم شد فهمید که بِساطِت دَر و بَس دارهَو چُفتَه این شَملَقِ شَخ شُل خودِشا مَسقَرَه کِردَه سِف باش تا بِفهمه کی زیر جُف پاشا رُوفتَه اِمرو دِیَه اوَبُردَه دُرُس بَرگاهِ شعرا شعرش بیدون هر جا که فقط قافیه جُفتَه جُف کِردنِ شعر مُد شده هر چند «جلالی» هیشکه دِیَه مِثِّ تو اِیَچوّنی نگفته
+ نوشته شده توسط محمد در سه شنبه شانزدهم آذر 1389 و ساعت
15:52 |
خیار شِنگ دوسِدّ مِدارَم امّا تا وَختی کِه کَسِد شَم هر شو نمیام اونجا مِتَرسَم که بَسِدشَم پشت و پَسَلِ خونَدون هَروَخ مَنا دیدی نِشکِت را واکن گَف بزن آخ جون نَفَسِد شَم با پول پَسَوغَن پس و پیشِ کارا دیدم پِس واسّا کِه من خاسگارِدَم پیش و پَسِد شَم پِسّونای لُک مُسَّدا اونَشو کِه دَرِشتی گفتم جِگَرُک نازِ اَنارِ مَلَسِد شَم یادُم نَمِرَه شَوِ تیفونّی و دولَخ بود هِشتی تو کُپُم شاتَسّ و قربون تَسِد شَم بی بال و پرم گاس دیدی شو گربه گِرِفتُوم آرِز دِلُمَه مِثِّ چوغور تو قَفَسِد شَم توی کَمَرِت زیر چادر هندونه بَسّی نازِ کمرِ باریک و پَهنا شَغَسِد شَم گفتی به «جلالی» که خیار شِنگ هَوَسوم شد صَب کن بِدَمِت قربونِ آرزو هَوَسِد شَم
مَتّوشَو حالا که چاق و چماق کرد و مَرتیکَد رَو شد مَناصَفیل و سَلَندَر نکن بِجُم شو شد درا تو این خونه نیم چاشته حوصِلَم سَر رَف کنار کوچه چِقَد لا کنم دِلُم اَو شد مِرَم اُوَتَرکُّ اَلّادِگی که بو نَبَرَن بچا که کوچه از این تخم و تِلک مَملّو شد او روز زیرا بَغَلِت گَن مِداد چه جور که آدم خیال مِکِرد که لاحاف پَن تو کُرتِ مَندّو شد اگر که شَو زیرِ نودا تِرِک تِرِک کِردَم بیدون که وعده ما پُشتِ بون تو مَتَّو شد شَوَرِ گُندَهِ خارِت چه جور میاد خونه شو خیال مُکُنی کِه گَو، شیوه وَرتو گور و شد بالهچه یزّی «جلالی» نده تو لِفت و لعاب که روده و دل من پَس وارون و توش تَوّشد
خوش چَغمالَه زن رفت و بچا رفتَن و خوب مامِله جور شد ای دل چه نشستی که یَه سنگ و دو چوغُور شد مرغ و چوریام تارت شُدَن رفتنو گفتم یا الله دِبِجُم پَسّای اَلدَنگی و سور شد دَس ور دلِ مَن نیزا که اوضا پَسَکی شد رفتم بکشم وَسمه به اَبرو چَشَه کور شد چاشتوم خو نونِ توس زَده و اَردَهِ تلخه شوموم همه شو اِشکِنَه با روغن اُور شد دیک و اُجاغ و پختنی از بیخ گَلِ میخ رَف هر بار چیزی پختم مِثِّ کِریا شد و شور شد یا دولَخ و تیفون خونه بونجَم را پَچُل کِرد یا هِی کَرَه تِین توند و مَگَز، بَن گَلِ تور شد کُلفَت اگه خویش چَغمالَه بود شَخ نِگَرِش دار تا تَسّ سَرِ زانو نَزَنی یعنی قصُور شد خدمتکار فِرزُم نَمیدونم کی غُرِش زَد نیم چاش بیخودی لُندَه زد و از خونه دور شُد دیروز که یَهّو با دو تا جُلبَندی پس اومد جفتِ چَشِ بی حالِ «جلالی» پُرِ نور شُد
عامو و کَسونوم اونا که پَسّایی دارَن خو دختروم نَمِدَن کسونُمَم شَخ وسِف چَسبِیدَن سَروم نَمِدَن کسا که توبره بالا مِندازَن مَرَض نَدارَن هَمَش بخاطرِ این کَلّه گَروم نَمِدَن عامو یُغُر مُچومو دخترای رِیقماسِّش با من خوبَن اما مَحلِّی مادَروم نَمِدَن هِناختَهِ جُل و پِندَه و پول و پَل کِردَم عاموم مِگَن دِیه تا اِجباری نَرَم نَمِدَن مَنا مِثِّ چوریِ زیرِ قُپَّه بار مِیارَن مِگَن مولوزُک و لِیتیرُکَم پَروم نَمِدَن چطورِیَن تَکِ کُل مِیزارَن پیشُم که بُخور یکی قاشِ کوچیکُک مَجدی نُوبَرُم نَمِدَن دو ساتَه کِلفَه شُدَم تو هوا تومُوس و تَپیک نَزِیکَه جَعده دَمِش دَم اَگه خَرُم نَمِدَن توی تَنوره «جلالی» شِنَو مِکرِد و مِگُف دِلوم خَشَه که هُتُلَه و لَمپَروم نَمِدَن
تَکِ خاج بچه یَتا و دوتاش کارِ تَکِ خاج مُکُنَه پُر که شد مِثِّ مَلَق خونه را تارج مُکُنَه خَرجی و کَل کَلِشون پیرِ پِیَر دَرمیارَه بَرجی وَنِق نِقشِون مادرا نالاج مُکُنَه پِیَرا نِفلَه و گوشت و پوسِ چاغ نَنَه را مِثّ تولا و کَف و دُشوِل و تیماج مُکُنَه بی گدار هر که که وَراَوزد و چَک رِخ هِی و هِی بیجُّکِش بیخ مُکُنَه مالِشا حَرّاج مُکُنَه هر که بی لنگِ کَذایی توِ اَو مِجّه شوا اوِش از سَر کِه گُذَش نفرین امواج مُکُنَه هر که بی کاندم و قرص پنبه زیرِایذاش بیدونه سَرِ سال بِیجّه با ریشش کار حَلّاج مُکُنَه هِی بَچَه کِردن و هِی لُنده و هِی قرض و قوُلَه این کارا را آدم احمقِ لِیلاج مُکُنَه آدمیزاد دو تا اولاد که پَس اِنداخ بَسِشَه نونخورِ کم آدما مَشتی و خَرّاج مُکُنَه با گوش یَزّی که از شعر «جلالی» شده پُر شعر نو مامِلَهِ گَزلَکِ سَرّاج مُکُنَه
+ نوشته شده توسط محمد در سه شنبه شانزدهم آذر 1389 و ساعت
15:51 |
ماچ کاری دیشو دیدَمِش قَن تو دِلوم افتید و اُو شُد رفتم بِیخُکَش جَلدی پا تُن کِرد و جِلو شُد رَدِّش دو سه میدون را پاشَخ کِردَمو رفتم گُم شُد نمیدونم تویِ جَنجالی چِطو شُد اونجا عاروسی بود مِثِّ نَقل وَرداری پیشتَر رَف جزو دو سه وِیلَه گُرِختاو وِلّو شُد وختیکه وارِخ تاریکیِ کِفتِش را گِرِفتم گُف خاک تو سَرُم بیزا برم من خونه شو شُد تا رَف بِگَه چه دو تا ماچِش خوردم و افتید گفتم چِدَه گُف بیخودی کَلِّم کَلَه تَو شُد گفتم آکِیُک زِشته بُلَن شو جِگرِت شَم ورخاس و تکون رختِشو و غُرغُر زد و رو شُد هر چَن که «جلالی» دَروکِ مَشکا خیسونده اما پاتُوَّش هِند واشد و یکباری هو شُد
خونه شاگِردُک شاگِردُکِ خَشی دارم یَقَدری پِیناسَه کُپاش بِعَینِ اَناره ولی سَرش طاسَه تو کارِ رَعیتِی و غالی بافی بود و هنوز هَمَش تو فِکر کِلَوزار و پاکی و داسَه اگر بِگَم یکی لیوانِ اوُ بیار بِدِه مَن مِگَه که اَو رو سو بودون و جاش تو کِریاسَه یَچیزی از بُل و سُندُلَه ایش بگم بشنو خیال مُکُنَه که هر جُل سیفیده کرباسه نیشُم تو روش اَگَه واشَه مِیاد کَشَم می شینه خدا میدونَه که بُزمیچَکُک چِقَد لاسَه پیکِش گِرِفتَم و جاش سرخ شد تو هِق هِق گُف اَگَه یَهُوکَّی کَتکِت گزید دواش ماسَّه تو نصفی روز دونه دَر رِخت و تیروتُرکُون کِرد تو خَوّ چو آدم تَوّدارِ مِکِرد تَلواسَه اجاره خونه «جلالی» جدا و گُمبه جدا چکار مُشکِلیه کاشکی بود یَک کاسَه
سَر و زینت این گَل گَلِیَه مِثِّ خوشه انگور مَهرَه یا مُدبِرَه و طوق و غُرُک وَر مُلِ کَهرَه زرگر تَپَلَه کِردَه طلاها را اِیَچّون اَصِّش نه ظریفه نه باب مردم شَهره این عکس مِدالِش چِقَدَر بَد پَکُ و پوزه اَخم و سِه گِرِنجِش تو هم و با همه قَهرَه هر که مِثِّ رِب پوسِ مُلِش زرد و سیاهه طوق و مُلِش عین جگر و کیسه زَهرَه جَوُونی تو رَخت و طلاآلات و آراش نیس یا خاره اِیَچّون کَسی یا خَر پول دَهرَه از بَسکیِ کِه یَزخُشکَدُ بی اُوّه دُ گَرمَه قَدِّ شاش موش اَو را «جلالی» مَگَه نَهرَه یزد دی ماه 1360
اَو کِردَه آخ که دَردِ دِلُم از اَردهَ بود زیر دِلُوم لُکمُثِّ او دَردَه بود باد ثُبات کِفت و کُولُمرا شِکِس مِثِّ دَرِ چویی که لاش تَردهَ بود تُمبَکِ پیشونی و پیش زُلفِیام عَین بهار خواب جلوش نَردَه بود عَینَهو کِرمِ خاکی زردَ مبوَم جُفتِ چَشام تخم و هَمَش زرده بود عَمّه مِگُف فرق زن و دُختری اِینه که دختر جِلوش پَردَه بود لا پا بَچَه پوسید اگر زورِ شاش اَصلِ دَواش بیدِپو و گَردَه بود زردی «جلالی» مرض یُبسیَه رَعف و عَلاجش تویِ اوُ کِردَه بود یزد 27/2/1362
+ نوشته شده توسط محمد در سه شنبه شانزدهم آذر 1389 و ساعت
15:50 |
دُختر خاله دوسیّ دارم آس و پاس مغزِ کَلَّش مِثِّ طاس دَعوَتوم کِرد نون ماس این چراغ خونه رواس «اِقَّدَرَ هه سَگِ لاس که جا ما نیس رو پلاس»(1) دخترِ خاله لوس مِشَه این هفته عاروس مُکُنَن هِی ماچ و بوس دَعوَتم گاس دیدی گاس اِقَّدَرَ هه سَگِ لاس که جا ما نیس رو پلاس پاتو اَو زَن شده تَر گَلِ میخ رفته دَدَر شو تا صُب خونه شوَر پاچه لِنگِش بِهَواس اِقَّدَرَ هه سَگِ لاس که جا ما نیس رو پلاس میا پیش وَختی که خیک مِشه زِش دخترِ شیک توی مُدبَخ بَرِ دیک چَرب و چرک میشه لباس اِقَّدَرَ هه سَگِ لاس که جا ما نیس رو پلاس بچه ریقماسِ تَرُک مایُکش یا که نَرُک عَلُکِش یا که زَرُک سَرِ گورِش نَمُخاس اِقَّدَرَ هه سَگِ لاس که جا ما نیس رو پلاس شوهر بی چَش و روش تا میگی چه میاد جوش مِزَنَه دَرغی تو گوش تَس اُونَم وَرگُلِ یاس اِقَّدَرَ هه سَگِ لاس که جا ما نیس رو پلاس مِشَه طفلُک زیر و رو مُلُکِش عین کودو یَروزَم دیدی کِه او مُرد و شد حاجی خلاص اِقَّدَرَ هه سَگِ لاس که جا ما نیس رو پلاس دُخترِ خاله بیا مُکُنُم ناله بیا چا دَرا چالَه بیا ندارم هوش و هواس اِقَّدَرَ هه سَگِ لاس که جا ما نیس رو پلاس یزد پنج شنبه 12/3/1362
دُختَرکایِ غالیباف غالی بافای پول دار با پول و زور و داردار گیر میارَن برا کار دُختروکای بیمار «دخترُکِ شلوزار هِی مِزَنَه کِلوزار» ریقماسُکایِ مایه تو تاریکی و سایه مِچَسبَن به سِه پایه بِعَینِ تَردهَ پَردار «دخترُکِ شلوزار هِی مِزَنَه کِلوزار» یکیش کِه نَخشَه خونه تو کار خونه مِمونَه چاغوکَدو جَوونَه عَینهَو بَرّه پروار «دخترُکِ شلوزار هِی مِزَنَه کِلوزار» شِنُفتَم گَف و حَرفاس رفیق حاجی آغاس آیا دروغه یا راس مِثّی که راسه اَنگار «دخترُکِ شلوزار هِی مِزَنَه کِلوزار» هر کَه کِه پا بِه بَخته زَرَنگه یا شَلَختَه تو چنگِ او مِیُفتَه حاجی شده اینشِ کار «دخترُکِ شلوزار هِی مِزَنَه کِلوزار» هَر کَسِیَم زَنِش شد بود و نُکِ تَنِش شد زَنِش نَه، پَش کَنِش شد طِلاقَم داده چَن بار «دخترُکِ شلوزار هِی مِزَنَه کِلوزار» چَن سال دیه مِمونَه اینا خدا میدونه با اِقَّه باغ و خونه که کِردَه هِی تَلَمبار «دخترُکِ شلوزار هِی مِزَنَه کِلوزار» یزد جمعه 13/3/1362
فَفارَّه وَختی دُومات دَس بِقَدّارَه مِشَه یَخَهِ تِنگِ عاروس پاره مِشَه مخُورَهَ جِر مِثِّ نَقّارِه مِشَه اِسَّخِش صاحبِ فَفّاره مِشَه «چرخ و چَنبَل چه مِشَه؟ کونِ دول پاره مِشَه!» وَختی کُلفَت محلی آغا نَمِدَه تو سینَش دَسِّ آغا جا نَمِدَه زیر لاحاف آغارا را نَمِدَه آغا هم پولی مِدَه؟ نا نَمِدَه چرخ و چَنبَل چه مِشَه کونِ دول پاره مِشَه وَختی عاشق کیسه را شُل مُکُنَه بله قربون مِگَه کج مُل مُکُنَه فکر سوغات و جُل و پُل مُکُنَه اون گُلَم مَحلیِ بلبل مُکُنَه چرخ و چَنبَل چه مِشَه کونِ دول پاره مِشَه وَختی عاروسِ جَوُن بیوه مِشَه شَشما یکسال دَرِ او تیغه مِشَه اِگَه خوب باشه مِرَه صیغه مِشَه اِگَنا توی فساد شیوه مِشَه چرخ و چَنبَل چه مِشَه کونِ دول پاره مِشَه وَختی پُسر شاشُکِش کَف مُکُنَه تو را دختر شو و روز خَف مُکُنَه کراوات وَر یَخَه گُلهَف مُکُنَه میذاره تُخم و دُرُس گَف مُکُنَه چرخ و چَنبَل چه مِشَه کونِ دول پاره مِشَه یزد 17/3/1362
دُختَرُکِ نو کیسَّه تو که با هر لَکیم پایی میجوشی لباسای اَلَم غِرغِر میپوشی با اَتفار مَرتیکا را هِی میدوشی تیارت و تِرتاقی و بازیگوش «اگه اطلس کنی کِمخا بیپوشی همون سَبَد سَرِ ماسوره فروشی» تو که گیِپیل و پَهنی مِثِّ هُووَّن رَوتَخرَن عاشقاد از بَسکی گُوَّن بَرا چی چید بدنبالِد مِدوُّنَ مُخوای رژیم بیگیری مِثِّ چُوشی اگه اطلس کنی کِمخا بیپوشی همون سَبَد سَرِ ماسوره فروشی تو که با باد شِنُفتَم کِردَتِت عاق روُ اَصلِ فاسِقوند اون قُرمُساق بیسوز اَز غُصَّه مِثِّ کُندَهِ طاق برا این تخم و تِلکاد تارُجُوشی اگه اطلس کنی کِمخا بیپوشی همون سَبَد سَرِ ماسوره فروشی تو که آوازه خونِ این واونی بِعَینِ چَخریسُک آواز میخونی نَخود اَوکِردی خوردی یکتا گونی که مِثِّ کَفترایِ بَغبَغوشی اگه اطلس کنی کِمخا بیپوشی همون سَبَد سَرِ ماسوره فروشی تو که دختر اِسمال اِشتیِ ریسی بِکَنو و پَش کِنی از زورِ پیسی هَمَش تو کارِ غِرت و غورت و فیسی غَمِت نیس زیر مردم پُشت و روشی اگه اطلس کنی کِمخا بیپوشی همون سَبَد سَرِ ماسوره فروشی دَهَنِت چون نَشَسگات شَو و روز واز گَفاد چون شعرِ نوهَش مَن بِهیش غاز از این شاخ مِپَّری اون شاخ چوبَن باز نَکُنَه که تو هم از اَهلِ (یوشی ) اگه اطلس کنی کِمخا بیپوشی همون سَبَد سَرِ ماسوره فروشی یزد جمعه 27/3/1362
لکیم پا یادِتَه چکار باباد مِکِرد چکار بَراد ماماد مِکِرد صُب که مِشُد صِداد مِکِرد زیجیَمهِ راهرا پاد مِکِرد «کاری بُکُن باباد مِکِرد اِشتی مِرِش قَباد مِکِرد» یادِتَه نَنَد ای بازیگوش باهِش و کِشمش میمَه جوش باسم حَفسِ مار و موش مِبُرد و تو خَلاد مِکِرد «کاری بُکُن باباد مِکِرد اِشتی مِرِش قَباد مِکِرد» یادِتَه باباد مِکِرد قطار فُحش و بَدو فُلُونُ و بِیسار دایم تو رویِ کَس و کار چوِ دو سَر طِلاد مِکِرد «کاری بُکُن باباد مِکِرد اِشتی مِرِش قَباد مِکِرد» حالا که اَدا اصول داری هیکلِ مِثِّ غول داری باباد خاطیری پول داری قُمفُر دَر بالاد مِکِرد «کاری بُکُن باباد مِکِرد اِشتی مِرِش قَباد مِکِرد» تو قوم و خویشا مادری تو این گَروگورا سَری چه خویش و قُومایی داری کاشکی خدا زیاد مکرد! «کاری بُکُن باباد مِکِرد اِشتی مِرِش قَباد مِکِرد» حالا که پول و پل داری کُدُمبَهِ کچل داری خاطری چشای مَل داری دختر عامود نِگاد مِکِرد «کاری بُکُن باباد مِکِرد اِشتی مِرِش قَباد مِکِرد» دختر عامود رفیق داره دختروک کُچَه پاره حالا مَحَّلِد مِذاره همونَه که فیش بَراد مِکِرد «کاری بُکُن باباد مِکِرد اِشتی مِرِش قَباد مِکِرد» یزد 28/3/1362
+ نوشته شده توسط محمد در سه شنبه شانزدهم آذر 1389 و ساعت
15:49 |
پِت پِتِ گُرِختا پُشتِ دَرِ حَیلَه اولی: عاروس ماهه ماشِالله دومات شاهه ماشالله چه نیکبخته ایشاالله بده گوش باریکَ الله اُ موش موش باریک الله بیف روش باریک الله دویُّمی: اونا هَمرا مُخواسَّن با هم صافَن و راسَّن دیه پاچی چی واسَّن نزن جوش باریکَ الله اُ موش موش باریک الله بیف روش باریک الله سِیُّمی: دومات خیلی تیارته عاروس سولاخی و تارته دُرُس سیَبد و کارته با عاموش باریک الله اُ موش موش باریک الله بیف روش باریک الله چارُمی: دومات خر شد و لُر شد صِداق سنگین و پُر شد عاروس لوس و نُنُر شد بخور چوش باریک الله اُ موش موش باریک الله بیف روش باریک الله پنجمی: اگَهَ مردی نداری تا زشتی بار نیاری بُکُن آخریَه کاری بگیر گوش باریک الله اُ موش موش باریک الله بیف روش باریک الله ششتُمی: اگَرَم شَخ و سِفتی مِگَن قَلعه گرفتی نَجُمبی تو کِنِفتی بپر روش باریک الله اُ موش موش باریک الله بیف روش باریک الله هفتمی: عاروس روش زودی واز شد تو جاش رفت و دراز شد وَخیز وَختِ نماز شد بگیر دوش باریک الله اُ موش موش باریک الله بیف روش باریک الله یزد 30/3/1362
شاگِرد رَعیَت شُد اِرّه و داسوم کُن ای اُسّا خلاصوم کُن کمتر کج و راسَوم کن چُولی و قِناسوم کُن یا اَردَه بِطاسُم کُن یا بُکُش و خلاصوم کن صُب تا حلا دِرو کردم تل گندم و جو کِردَم گُشنَه روزا شو کردم دعوت نون ماسّوم کن یا اَردَه بِطاسُم کُن یا بُکُش و خلاصوم کن تو مَزرا و اَو داری صد تا تَپو جو داری گوشت و نون شو داری یک گوشه پِلاسوم کُن یا اَردَه بِطاسُم کُن یا بُکُش و خلاصوم کن هِی راس شم و هی تاشَم هی بیشینَم و هِی پاشَم بازَم بوگو کَلّاشم هی پَرت حواسم کن یا اَردَه بِطاسُم کُن یا بُکُش و خلاصوم کن هی پشت و پَسَل جام دِه فحش و بد و بیرام دِه سگ تو گورِ بابام دِه جوش توی عَرازُم کُن یا اَردَه بِطاسُم کُن یا بُکُش و خلاصوم کن یزد 31/3/1362
پَشیمُون عجب نامزدی کِردَم که بی دَسوارَه و زِشتَه پیناسَدُ پَتُ و پَهن و سولاخی و هَمِشتَه خودِشَدُ و همین جُفتِ دو تا چَش که دَرِشتَه اُوَخ اِسمشا ورداشته نَنَش هِشتَه فرشته عجب کشکی مالیدم که هَمَش نرمه سِغِشتَه اگه چاهی بُخاد بِدَه میزیزَد و مِپاشَه نَدیدم من مِگَن گاهی یَبار تو جاش مِشاشه صداش جیغ جیغو کَدو مُهر ِاوَلّه رو کپاشَه پوسِش رنگِ کُماشتونَدو رونونِ بِرِشتَه عجب کشکی مالیدم که هَمَش نرمه سِغِشتَه ایرا اورا شِنُفتَم فاسق و نِم کِردَه داره بچا همسایَشون یک جا مِگَن او اهل کاره علاوَه تَری، نِم هَم داره این پَتیّاره اُوَخ جانماز آب مِکَشه طاخچَه بالا هِشتَه عجب کشکی مالیدم که هَمَش نرمه سِغِشتَه اگه این طوری باشه که مامِلَمون نَمِشَه جوون که نیس و پا هم توی ام مِزَنه پیرشَه! مِگَن بُز وَرَثه پی کِردَه این از قوم و خویشه وِلش خط دور اسمش این قضا و سرنوشته عجب کشکی مالیدم که هَمَش نرمه سِغِشتَه یزد جمعه 3/4/1362
وجه تشابه برّه و شاعر یِه بَرّه بی زبون مُردَنی و نیمه جون برای یک مُش علف تو کوه و صحرا مِرَف سبزی تو صحرا نبود علف که اَصلاً نبود چَن رو که هیچی نخورد از گُشنگی داش مِمُرد گرفتن و کُشتَنِش کَندَن پوس از تَنِش دَردِشا چاره کِردَن پاش بقنارَه کِردَن دُنبَه شاشُل گذاشتن لاش شاخ گُل گذاشتن بعد وفاتِش زَدَن گل بِمَقاتِش بعد وفاتِش زَدَن گل بِمَقاتِش تو آدمای دنیا شاعری میشه پیدا که خیلی بی آزاره کار بکسی نداره آدم شاعر پیشه همیشه پیدا میشه نه نون داره نه خونه شعر میگَد و میخونه یَروزم عین بَرّه از گشنگی میمیره وختی که زیر خاک شَه هزار تا سینه چاک شَه بیاد روح پاکش گُل مِذارن رو خاکِش بعد وفاتِش زَدَن گل بِمَقاتِش بعد وفاتِش زَدَن گل بِمَقاتِش یزد چهارشنبه 8/4/1362
دُختَرُکِ کُولی یک دخترکِ کولی و یَک جُل بَسَّه دیدم توی جَعدَه بَسَّه وَر مُل بَسَّه از پشت سَرِش خوب که تو بَحرِش رفتم دیدم که گِرِنجِ بَسَّه را شُل بَسَّه رفتم که بَشِش بِگَم که هادِر باشه دیدم که خدا یَدَسَّهِ گُل بَسَّه زیر لچَکِ سیفید، جُف زلف سیاه دَر هِشتَه و عینِ دَسَّه سُمبُل بَسَّه وَر گَردَنِ چون تُنگِ بلورش حَلَبی گِرد کرده و آیه های هَف قُل بَسَّه یک غَلطِش و چرخی توی پایین تنه داش اَنگار عَرَبونه یی بِه غُمبُل بَسَّه کم کم سَرِ گَف رو شد و رومش کِردَم دیدم نَمِدَه مِگَه دَرِ پُل بَسَّه با پول و جُل و پِندَه خیسوندم دَرِ مَشک نَیزاش که اُو هَد بِرَم که آغُل بَسَّه با زورِ عَرَخ دَرِ آغُل واز کِردَم صُب داد مِزَد همه جوُنُم کُل بَسَّه یزد 2/8/1362
+ نوشته شده توسط محمد در سه شنبه شانزدهم آذر 1389 و ساعت
15:48 |
شَوِ اَو بَری امروز روزِ نوبتیّ اَوّه تا نوبت و پَسّامَن شَه شَوَّه اینوخ پُسَرِ بزرگُم اِبرِیم شوم خورده و خُسبیده و خوّه این تَمبَلِ قد درازِ پُرخور بیکاره و پَخمَه مِثِّ گُوَّه هر وخ مِشَه وَختِ کار مُخُسبَه هر وخ مِشَه سُفره پهن مِدّوَه تو کوچه شَوَندَه روز مِگَردَه مانندِ اُوِ اِمالَه رُوَّه دَسِّ پُسَرُم بَناس که از پام دَر هِند آخِر واشَه پاتُوَّه کار خودمه که دَسِّ تنها شو او برم و کَشَم اَخُّوَه راه اُوِ باغ گرفته ایوای گاس دیدی بچه شِغال تونُوَّه جز شخص «جلالی» شعر یَزّی هر که دیه هر چی گُفته هُوَّه یزد 25/2/1363
وِلاتِ خودون یزد رفتم هر چی گشتم تو ولات کاری نبود یَزِّ اِمبار اَصلِیَش اون یَزِّ اومباری نبود یَرو رفتم اَتکَلی صُب تا رو لَردِ میرچماق چَن تا، ماشین اونجا بود امّا قفونداری نبود تو خیابونی که پیشتَر جَعدَه غول آباد بود هر چی گشتَم تازگی داش یکتا مازاری نبود یَروزَم رَفتَم پیِ عَصّاری و روغنگری هر دو دَسگاش بَرقی بود و گُوِّ عَصّاری نبود از سَرِ چار کوچه رفتم گور محله خوش خوشی صحبت خیرات و حَرفِ لُرکِ گَمباری نبود عاقبت گفتم که گاریچی مِشَم از بخت بد هر چی گَشتم هر کجا گشتَم یکی گاری نبود از سَرِ نالاجی رفتم جُرهُر اما بسَّه بود اونجا قَبرسون سر جاش بود ولی قاری نبود الغرض یک هفته یی از کیسه خوردم شو و روز کار بود امّا بُمِ طبع من اَنگاری نبود یاد این حرف «جلالی» اُفتیدم یک روز مِگُف یزد هیش دور و زمون جای وِلنگاری نبود یزد 27/2/1363
نِم کِردَه اِمشو اِگَه بیایَه نَباد بِلَّنِش بِرَه تا بلکه بِلَّه دَسَّه توی هُوَّونِش بِرَه یکتا قواره پِرهَنِ تَنگ و تُرُش دارَم سوغاتیه خدا کُنَه کِه وَر تَنِش بِرَه از لِنگ و رون تا جُف پاشا پیک آجینِش کُنَم دَسّوم اگَه بِزاره زیر پِرهنش بِرَه خوب مالیه رسیده و گوشتین و وَردَمه نیَّتِ تُخ کَشی کُنَم اوِّسَنِش بِرَه هر وَخ که اُق و وُق زنه از زور ناخشی گر زیر پاش نِشِسَّن و گر بُردَنِش بِرَه اَنکَحتَهو مالیده خودش پاش تو جعده بود خرجیش مِدَم اَما نَمُکُنَم زَنِش بِرَه یزد 14/2/1364
پُشت و پَسَل بکوی یار فِــتادم تو چــاله گُمـبَّسی در این میونه هوا رفت بُنگِ غُمبَّسی زِاَشکِ دیده اگرجَعده جوده شد غَم نیس بچــای مَحـلَه مِیُفــتَــن تو گــِِل تَلَـپَّـسی شبی تو پُشتو پَسَل پیک تو پاش در آوردم یَهّو گُذاش تو کُپُوم بی خیال شَرپَسّی او روز که پشت دِرَخ هادِرِش شدم خَش بود مِجِس هوا و میفتید تو حوض دَمبسَّی سَرُک کشیدم و وَرِجسّ و زَد تو پُوزُوم و رَف هنوز تو جُفتِ گوشامه صدای تَرپَّسی ز بار عشق تولَت رفت اِسبُلُ و جِگرُم شِکِست گُرِدَه و کِفتُم ز درد دَر غَسّی «جلالی» بسکیکه سَرت و ساآره لَهچه یزد دَرِش بذار که بناس طاق خرابشه هَوّوسی
بادِ نونِ جو یَک شکم سیر نون جو خوردَم دُمبالِش دَه تا خیکِ اَو خوردَم شو تا صُب غِر و غور را اِنداختَم زور باد هی تلو تلو خوردَم بسکی گَن سَر دادَم زدَسِّ زَنوم تَس و تیپا به نِصبَه شو خوردَم نون گندم نخوردم امّا چرا خوشه گندم سَرِ دِرو خوردَم زن من هر شوی که اوگوش پُخت او سَر و خورد و مَن پَسّو خوردَم پِرِشّوا عاروس کشونی بود حَدِ همسایه ها پلو خوردَم دَهَنُم مَزَّه کِرد و حَظّ کِردَم بسکی اوگوشتِ اوزیپو خوردَم صد بارم خو دیدم پلو مُخُورَم هر چی خوردم پلوتو خو خوردَم نون و گوشت و پلو «جلالی» مِگُف یک شکم عیدِ سالِ نو خوردَم یزد چهارشنبه 25/2/1364
+ نوشته شده توسط محمد در سه شنبه شانزدهم آذر 1389 و ساعت
15:47 |
دُخترایِ گُرسوم دختروکا بدوّد بیدار شِد اگَه خُوِدّ بِجُنبِد اگه رُوّد بِدوِّد نَمِسّوِد خوبوم شد بارک الله بُلَن شِد روّ و رو شِد بُزوگّوا بیدو شِد یَخورده دَر و تو شِد نَخُسبِد که لَپو شِد خوبوم شد باریک الله بِرِد مُشتِ خمیر دِد یَه اُوّی دَسِّ پیردِد یَتَادون بچه شیر دِد روفَرشی رو حصیر دِد خوبوم شد باریک الله کجا رَف فاطی رِشکُک جُمُلیش زری خوشکُک آهای صغرا زِرِشکُک بده من جارو نِشکُک خوبوم شد باریک الله دَمِ ظُهرَ دُخَسّوم کارُم مونده رُودَ سّوُم دَرِ خونه نَبَسّوم خدافِس ننه گُرسوم خوبوم شد باریک الله یزد 29/2/1364
+ نوشته شده توسط محمد در سه شنبه شانزدهم آذر 1389 و ساعت
15:46 |
یزد دیروز و امروز خوشا یزد و خوشا احوال و حالش فضــای خالی از هر قیــل و قـالـش خوشـــا بر یزد، اما یــــزد مــاضی که یزدی بود از آن دل شاد وراضی خوشا آن دور و ایامی که بود آب درون خانه ها می بود پایاب خوشا سرداب های سرد مشکوی که می شد منتها هر یک به یک جوی خوشا آن جوی های گود و تاریک خوشا آن پله های پهن و باریک خوشا آن حوض های مستطیلی که بود از عمق رنگ آب نیلی پر از ماهی و هر ماهی به رنگی در آن فوّاره هایی بود سنگی بلی ای صد خوشا یزد قدیمی که باشد حال چون عزم رمیمی دریغ از آن عمارات فرح بخش که رفت از بین و باقی مانده زان نقش چه شد آن خانه های چاردیوار چه شد آن بادگیر کنج تالار گل و گلکاری و گلدان کجا رفت حفاظ و پوش یخ بندان کجا رفت کجا رفت آن حیاط و مرغ طاووس کنار حوض تخت و دار فانوس درون هر اطاقی گچ بری بود بخاری های سنگ و آجری بود تمام سقف ها آیینه کاری ز گچ تصویرها روی بخاری به هر برزن یک آب انبار پر آب نشاط انگیز و گیرا چون می ناب چه آبی سرد و شیرین و گوارا خدا رحمت کند اجداد ما را که آن ها مردمی آزاد بودند به کار زندگی استاد بودند نمی کردند از هر چیز تقلید ز هر نوآوری تقلید و تمجید به کار شهر و کارِ خانه سازی نمی کردند با هر اصل بازی نمی دانم چه دستی بود در کار که ویران شد همه یک جا و یک بار به دست شهرسازان – شهرداران – به همکاری معماران نادان اگر باقی است ز آن ها چند تایی مصون ماند ز ویرانی الهی
+ نوشته شده توسط محمد در پنجشنبه یکم آذر 1386 و ساعت
12:33 |
ور باد نده اقده اين زلف چلفتهعبدالحسين جلاليانوَر بـــاد نَـــدِه اِقّــَــدَه ايـــن زُلــف چُــلُـفـتَـه
.........1.........بــِــيـزار كه وَر بَــشـن مُـلِت يَـخـودَه شُلُفتهايــن بي پـيَري را كـه رَقيـبوم شُـدَه اِمـشـو .........2.........زَنجـيـل مِزَنـَـم اِقّــَه تـو فَـرقِــش كه پَسُفتههيـشكَه را نَمـِلّــَم كه گَلِت بَن شَه عزيزوم .........3........هـر چـي ديَه از هـر كَه شِنُفتي گَف مُــفتهجير جير مُـكُـنَه پـيـش تو مِـثِّ بَچه تِرناسك .........4.........اونــوَخ تـو خـيـالِـت مِـرَسَـه خـيـلي كُـلُـفتهديـشُو كه مَحَلِّش نَمِـذاشتي تو خَشُم شد ........5.........فهميـد كه بـساطِت در و بَـس دارَه و چُفتهاين شَملَق شَخ شُل خودِشا مَسقَره كِردَه ........6.........سِف باش تا بفَهمه كي زير جُف پاشا رُفتهاِمــرو ديَــــه اُو بُــردَه دُرُس بَــرگــاه شــعــرا ........7..........شعرش بيدون هر جا كه فقـط قافيه جُفتهجُف كِردن شـعر مُد شـده هر چند جـلالي .........8.........هـيـشـكَـه ديَـه مــثِّ تـــو ايَــچّـوني نَـگُـفتهتفسير
بيت شماره 1: اين قدر اين گيسوان در هم و كلاف شده را به دست باد نده تا در حركت باشند. بگذار و اجازه بده كه اين گيسوانت اطراف و روي گردنت آرام و بي حركت قرار گيرند. بيت شماره 2: اين قدر رنجير به سر اين بي پدري كه امشب رقيب من شده است، خواهم زد تا پس افتد و از حال برود. بيت شماره 3: عزيزم! به هيچ كس اجازه نمي دهم كه اسير تو و يا خاطر خواهت شود. هر چيز ديگري از هر كس شنيدي دروغ است. بيت شماره 4: او مانند بچه لاغر و نزار پيش تو چنان صحبت مي كند كه تو گمان مي كني او آدم حسابي و سخنانش درست است. بيت شماره 5: ديشب كه به او محلي نگذاشتي و تحويلش نگرفتي خيلي برايم خوشايند بود. او هم فهميد كه با آدم نپخته و خامي طرف نيست. بيت شماره 6: اين انسان كج و كوله كه حتي درست راه نمي رود با اين كار هايش خودش را مسخره كرده است. تو هم در مقابلش سخت بگير تا حساب كار دستش آيد. بيت شماره 7: امروز شاعر با گفتن چنين شعري حد و مرز شعرا را شكسته است. بدان كه شعرش سراسر فقط با جورچيني قوافي ايجاد شده است. بيت شماره 8: جلالي! هرچند كه جفت و جور كردن كلمات براي ايجاد شعر مد شده است؛ اما ديگر هيچ كس مانند تو اين طوري و به اين حد با قافيه جور كردن شعر نگفته بود. + نوشته شده توسط محمد در چهارشنبه سی ام خرداد 1386 و ساعت
19:13 |
|
|